Μήλος 2025, όλα ίδια όλα αλλιώς !

Όλα ίδια, όλα αλλιώς. Έντεκα χρόνια μακριά από τη Μήλο είναι πολλά. Είναι πληγή που αναζητεί επούλωση. Είναι μνήμη που αναζητεί μέλλον. Είναι παρόν που σημαίνει ζωή. Κι όμως, τη στιγμή που το πλοίο έδεσε στον Αδάμαντα, ένιωσα ότι η πατρίδα, τελικά, δεν είναι συντεταγμένες αλλά η ψυχή μας. Και η δική μου ψυχή με περίμενε εδώ. Με πολλά πρόσωπα, με πολλές εικόνες, με πολλές σκέψεις, με πολλές γεύσεις. Και, κυρίως, πολλή αγάπη. Τώρα που το σκέφτομαι σπάνια τη διαβάζουμε αυτή τη λέξη, ίσως γιατί σπάνια τη νιώθουμε και ως δότες και ως λήπτες.

Πρώτη εικόνα, μετά το ακύμαντο βραδυνό ταξίδι και το λιμάνι, το μεγάλο πανηγύρι της Χώρας. Η μοίρα μας με ένα τρόπο μάς ακολουθεί. Ανδριώτης ο μουσικός σκόρπιζε κέφι στο νεανικό κυρίως κοινό. Εκεί που κάποτε ήταν το καφενεδάκι της κυρά Λούλας, τώρα νέα εστιατόρια και βέβαια πολύ καλά οργανωμένες καντίνες για το πανηγύρι. Ξημέρωσε γρήγορα…

Ένα κομμάτι μου καμαρώνει. Το νησί έγινε γνωστό, σαγηνεύει τον κόσμο που το επισκέπτεται, δικαιώνονται η ομορφιά του και οι κάτοικοί του, αναπτύσσεται ταχύτατα. Ένα άλλο κομμάτι μου, αναρωτιέται, χωρίς να κρίνει, το τονίζω. Τι ακριβώς βλέπει κάποιος που επισκέπτεται σήμερα τα Μανδράκια; Η βουή σκεπάζει σχεδόν βίαια τη γραφικότητα. Έχει όμως κι αυτή την αξία της, ας πούμε ότι είναι ένα νέο χρώμα, εκείνο που έλειπε, που δεν έχει κανένα σύρμα. Πόσο κόσμο και πόσο μπετόν σηκώνει ένα Κυκλαδονήσι με συγκεκριμένες υποδομές; Έχει όμως κι αυτό τη σημασία του. Σημαίνει εργασία, σημαίνει εισόδημα, σημαίνει νέους ανθρώπους. Αλλά σίγουρα όλα αυτά σημαίνουν και νέα ταυτότητα, νέα φυσιογνωμία.

Είναι οι γεύσεις που έρχονται να βάλουν στην άκρη τις σκέψεις. Να μας χαρίσουν ισορροπία, μνήμη, να αποδείξουν ότι η ουσία και η γεύση μπορούν να μείνουν αναλλοίωτες. Μπορεί οι κατάλογοι να γεμίζουν με ξενόφερτες λέξεις, σούσι, σεβίτσε και άλλα τέτοια τα οποία με αφήνουν παντελώς αδιάφορο αν δεν με ενοχλούν κιόλας, αλλά η γεύση στη Μήλο έχει ταυτότητα και τη διατηρεί ποιοτικά κι επίμονα. Πιταράκια, καρπουζόπιτα, γλυκό κουφέτο, σαλιγκάρια γιαχνί, ντοματοζούμι στη λαδόφετα, ντόπιες μελιτζάνες και κατσικάκι του Χάλακα από τα καλύτερα χέρια, με απόλυτο σεβασμό και στα υλικά και στον τόπο και στον επισκέπτη.

Άφησα για το τέλος το πιο σημαντικό. Τους ανθρώπους. Τους συγγενείς, την παντοτινή αγκαλιά με το διερευνητικό βλέμμα που θέλει να ξέρει πως είσαι καλά και που δεν σε χορταίνει. Οι φίλοι με το διακριτικό αλλά έντονο ενδιαφέρον και πάντα με μια κουβέντα που σε πάει παραπέρα. Μια κουβέντα μ ένα φίλο που άφησε για λίγο τη δουλειά του για να μιλήσουμε. Είναι αυτές οι ατέλειωτες κουβέντες στα Μάρμαρα, τα οποία όλοι επισκέπτονται σήμερα για το περίφημο ηλιοβασίλεμα, που άνοιξαν σε όλη τη γενιά μου δρόμους λαμπρούς. Η πατρίδα δεν είναι μόνο οι δρόμοι, ούτε οι θάλασσες, οι σχίνοι και τα θυμάρια. Είναι οι άνθρωποι που σε θυμούνται, που σε κρατούν μέσα τους σαν φλόγα αναμμένη.

Η Μήλος άλλαξε. Κι εγώ άλλαξα. Δεν είμαι πια το παιδί που έτρεχε ξυπόλυτο, ούτε εκείνος που βουτούσε από τους βράχους χωρίς να σκέφτεται τον φόβο. Όμως η ψυχή μου είναι πάντα δεμένη με το νησί. Κι όσο κι αν τα σοκάκια έγιναν πολύβουα, όσο κι αν τα εστιατόρια γέμισαν με ξένες γεύσεις, ξέρω πως η ουσία δεν χάνεται.

Η Μήλος δεν είναι μόνο τοπίο. Είναι καθρέφτης. Μου δείχνει ποιος ήμουν, την πορεία μου και ποιος έγινα. Και η επιστροφή μου δεν είναι μια απλή επίσκεψη. Είναι μια αναμέτρηση με τον χρόνο. Να δω κατάματα ότι η πατρίδα μπορεί να προχωρά, να αλλάζει, αλλά μέσα μου θα είναι πάντα εκείνη η στιγμή που θα βλέπω από τα Μάρμαρα τα κρητικά βαπόρια να συναντιούνται στη μία τη νύχτα ανοιχτά από την Ερημόμηλο, με το βοριά κυρίαρχο.