Αθανασία Μπενέκου: Θέλουμε δήμαρχο με δυο πρόσωπα (;;;)

Ο διευθύνων σύμβουλος μιας εταιρείας είναι άραγε θεμιτό να έχει μετοχές ανταγωνιστικής εταιρείας; Εάν ένας δικηγόρος έχει αναλάβει την εκπροσώπηση ιδιώτη σε διαμάχη με το δημόσιο, είναι θεμιτό ο δικηγόρος αυτός να κατέχει διοικητικό αξίωμα; Εάν το Διοικητικό Συμβούλιο μιας επιχείρησης συνεδριάζει για να αποφασίσει για πιθανή χορηγία σε σύλλογο επικεφαλής του οποίου είναι η σύζυγος ενός συμβούλου, είναι θεμιτό να συμμετέχει ο σύμβουλος στην ψηφοφορία; Ο υπεύθυνος προμηθειών σε ένα νοσοκομείο μπορεί να προεδρεύει διαγωνισμού στον οποίο μετέχει ως προμηθευτής ο αγαπημένος του φίλος; Στην περιοχή γύρω από τον μολυσμένο Ασωπό, θα μπορούσε ο Δήμαρχος να είναι στέλεχος της εταιρείας που προκαλεί περιβαλλοντικές βλάβες; Ειδικά για την Μήλο με την διακηρυγμένη θέση των κατοίκων της ενάντια στην εξόρυξη χρυσού, θα εμπιστευόμασταν μήπως τον/την Δήμαρχο του οποίου ο/η σύζυγος είναι ανώτερο στέλεχος της εταιρείας εξόρυξης χρυσού;

Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις υπάρχει «σύγκρουση συμφερόντων» » (conflict of interest). Ο όρος χρησιμοποιείται ευρέως καθώς είναι εύγλωττος και καταλαβαίνει κανείς ότι αναφέρεται σε όποιον/όποια έχει δύο διαφορετικά, αντικρουόμενα συμφέροντα τέτοια ώστε η εξυπηρέτηση του ενός να μπορεί να θέσει σε κίνδυνο το άλλο. Στα υποθετικά μας παραδείγματα, ακόμα και εάν οι άνθρωποι που έχουν αυτά τα συγκρουόμενα συμφέροντα είχαν τις αγνότερες προθέσεις, αν δηλαδή ο γιατρός δεν θα φροντίσει πλημμελώς τον ασθενή χάριν της εταιρείας της οποίας είναι μέτοχος, αν ο σύμβουλος έχει ξεκαθαρίσει στην γυναίκα του ότι θα είναι αμερόληπτος στην κρίση του για την χορηγία, ο δικηγόρος είναι πιστός και τίμιος υπηρέτης της δικαιοσύνης, ο υπεύθυνος προμηθειών αποφεύγει κάθε επικοινωνία με τον φίλο του πριν από την επιλογή προμηθευτή, ο Δήμαρχος ως άλλος διπρόσωπος Ιανός ενεργεί την μια ως στέλεχος και την άλλη με τον θεσμικό του ρόλο, αν η Δημοτική Αρχή έχει πράγματι παντελώς αποσυνδέσει την χρονική συγκυρία των εκλογών με την ανάγκη αποπεράτωσης έργων, και τέλος εάν η σύζυγος του στελέχους είναι παντί τρόπω ενάντια στην εξόρυξη χρυσού, νομίζω ότι πολλοί λίγοι από εμάς θα τους πιστεύαμε. Όπως λέει το ρητό, η γυναίκα του Καίσαρα δεν αρκεί μόνο να είναι τίμια αλλά πρέπει και να φαίνεται τίμια.

Όσον αφορά στη δημόσια-διοικητική ζωή, και προκειμένου το κοινό συμφέρον να μην είναι έρμαιο της τύχης ο Κώδικας Διοικητικής Διαδικασίας στο άρθρο του περί «αμεροληψίας των διοικητικών οργάνων» (άρθρο 7, ν. 2690/99) προβλέπει τα εξής:

«τα διοικητικά όργανα, μονομελή ή συλλογικά, πρέπει να παρέχουν εγγυήσεις αμερόληπτης κρίσης κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους. Τα μονομελή όργανα, καθώς και τα μέλη των συλλογικών οργάνων, οφείλουν να απέχουν από κάθε ενέργεια ή διαδικασία που συνιστά συμμετοχή σε λήψη απόφασης ή διατύπωση γνώμης ή πρότασης εφόσον: α) η ικανοποίηση προσωπικού συμφέροντός τους συνδέεται με την έκβαση της υπόθεσης, ή β) είναι σύζυγοι ή συγγενείς εξ αίματος ή εξ αγχιστείας, κατ’ ευθεία μεν γραμμή απεριορίστως, εκ πλαγίου δε έως και τέταρτου βαθμού, με κάποιον από τους ενδιαφερομένους, ή γ) έχουν ιδιαίτερο δεσμό ή ιδιάζουσα σχέση ή εχθρότητα με τους ενδιαφερομένους

Οι άνθρωποι που στελεχώνουν την Δημοτική Αρχή πρέπει να είναι απαλλαγμένοι από διπλά, αντικρουόμενα συμφέροντα, ώστε να εξυπηρετούν αποκλειστικά, ανεμπόδιστα, και χωρίς παλινδρομήσεις, το γενικό συμφέρον των δημοτών και μόνον αυτών.

Για να το καταλάβουμε καλύτερα ας φανταστούμε ένα μελλοντικό Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου μας, στο οποίο έχει έρθει προς γνωμοδότηση ένα αίτημα από την εταιρεία S&B (πχ για διάνοιξη/επέκταση ορυχείου ή για απόρριψη αποβλήτων στη θάλασσα ή για οτιδήποτε άλλο). Τέτοιου είδους αποφάσεις της εταιρείας λαμβάνονται βεβαίως από τα ανώτερα στελέχη, δεν λαμβάνονται από τους απλούς εργαζόμενους. Ας υποθέσουμε τώρα ότι η κ.Γκαγκάκη είναι Δήμαρχος και ότι υπάρχουν και δύο-τρείς ακόμη σύζυγοι στελεχών της εταιρείας στο συμβούλιο. Πιστεύει κανείς ότι αυτές οι κυρίες θα ασχοληθούν με την κριτική διερεύνηση οποιασδήποτε πρότασης συνέταξαν οι ίδιοι τους οι σύζυγοι; Ακόμη και αν οι κυρίες αυτού του σεναρίου θα είναι τίμιες ως προς τον θεσμικό-ελεγκτικό τους ρόλο, αυτό διόλου δεν θα φαίνεται, ούτε εμείς θα το γνωρίζουμε. Πώς περιμένουμε ότι πρόκειται να υπερασπιστούν οποιοδήποτε δικαίωμα, οποιαδήποτε δίκαιη αιτίαση των πολιτών εάν είναι τα οικογενειακά τους πρόσωπα που επιδιώκουν την ικανοποίηση των συμφερόντων της εταιρείας; Όποτε υπάρξει ανάγκη επιλογής ανάμεσα στο συμφέρον των πολιτών και το συμφέρον της εταιρείας, η κ.Γκαγκάκη θα βαρύνεται με την υποψία ότι μερολήπτησε σε βάρος των πολιτών.

* Υποψήφια Δημοτική Σύμβουλος της Ριζοσπαστικής Συσπείρωσης για τη Μήλο.

SHARE